朗聲四起
marengay i imulri na vavayan: “inta na Pinuyumayan ta uwa’umayan kana dawa mu, mau tu kiyakarunan kana vavayan a aziyu ziya.” kema. ini na kiyakarunan kana dawa mu, salaw kapalapalak zi maulep ta milran palru kana piya ta mare’ani peniya.
piya ta lra mare’ani i ’uma kema ta mu, mavangavang ta ziya kana pakakadawan, ’azi ta maziyaazi veneliyas pakadaw zi temarena’u ta ziya kana wari. nu ma’udalr mu, mapetr ta ziya pusavak kana patratrapayan, i likuzan lra ta puwayanay lra kana suru. nu kapalisiyan lra mu, treminaan ziya za daderuwan. semeneng, kemay kana semasalem ta lra kana lumay mu, marekaiyaniyan lra na mi’uma kana dawa kema i imulri.
ku vavalrayay tu vinavati ni imulri na vavayan, kana kemirakaz kikarun za uwa’umayan kana dawa. kemay meravi ziya zi temuhus, melratuz, palru kana mare’ani mu, mau tu kiyakarunan za vavayan peniya kema. na ma’inayan mu, mitrepa za ’ema’iyar i zekalr zi pa’alrup paludu zatu paekan za niruma’enan.
ini na uwa’umayan kana dawa mu, mau na Pinuyumayan ziya, mikakuwayanan kanini na salaw vulay na marepuwalraalrangan. kana ’ami’ami ziya mau nu kalratuzan za dawa mu, na vavayan ziya mu, murairaip lra kantu uwa’umayan, mau na kemazu kana misa’ur, mukasakasa zi murukes tu piniangeran, puludus lra kantu lralratuzan .
ini na dawa tu uwa’umayan zi tu takakesiyan mu, amelri nu paziyaziyan panadam pulrepus. kema ku meranganger mu! ’inava lra harem i zekalr, ulra tu niraviyan kana zinekalranan a zuwaya travakan. kinadamanan ziya mu, kurelrang ku mukuwa temuhusa za dawa zi duli ziya.
“adalrep ta lra melratuz kananta dawa ” kema na ayawan, zi marengay ziya “mukasaya ta mapiya, na ma’inayan lra na vavayan lra, maruwa ta lra mu’uma kana dawa harem.” kema.
過去小米田的農事是由婦女負責，小米收割完，進行日曬、翻覆，雨天就收進烘乾小米的灶子，最後才進小米倉。懂得種稻後，小米田就越來越少人耕作。從小米田的燒墾、播種、除草及收割均由婦女負責，男士負責守護部落、狩獵、準備佳餚。每年正逢小米除草的季節，部落婦女便會自發性的組成換工團，輪流完成各家田間除草的工作。
「小米」是糧食也是精神食糧與生活相扣，種植小米需要傳承及教育，現代無論是誰都可以去幫忙！