ta sicuayan, a se Paiwan zuku a caucau qemumaqumanan a kipaquzip a kimadju. a sinan pazangzangal nua taqaljaqaljan, a parekatjenglai nua a uqaljai a vavayan, namatulu imaza itua maka kilalailaing nua taqaljaqaljan.
neka nu nase kisumalji, kemljang anga tua mare kipavalavala tua siselapai, sa maqaqeljiqeljing tua kemudain anga.
azua “ kavetjekan tua likezaljen ” a kinacemkeljan, inika sikasiasiaq azua sematua tja ljaqediqedi a kisedjam tua lami. ayatua kana kinacemkeljan anga tjara ki seljavak sakamaya, mavan anga uta aicu a sinikanapakisumalji itua qinaljan a se Paiwan zuku.
manasika, “ ni hau ma? ” nuaya se Paiwan zuku a caucau, “ nakeman anga sun? ” aya. au nu kivadavadaq itjen a mayatazua, tja pinakacuan ta tja vinarungan tu “ nu ini anan ka sun a keman, idu samaza’u i tjanuamen a keman, ” inayan, saka kinasivarung azua kai.
“ nakuya venudilj itjen a ki kamanguaqan, tja sikamamamav sakamaya kumalji a ki tjen a tjarakedrikedri anga, ” aya azua tulu nua se Paiwan zuku a kemasi mamiling, a niya ramaljemaljeng.
a maqacuvucuvung nu secevung tua namasi kinacu a ramaljemaljeng a vavayavayan, tjara tjaulan a kinacu nimadju sa sangasan a sematjez azua kinacu nua ramaljemaljeng nua vavayavayan, sana cikeli a malap azua kinacu nimadju.
tucu, a sinan umaq nua taqaljaqaljan patjavavavav saka patjakezeng anga, ini anga ka marekutj kumalji a namakuda a pasa kudral a raljiz. ini anga ka tjen a pacun tua marka maqacuvucuvung a namaitazua a kipapuljat tua valisakedan.
ui tu ljiyavavavav anga saka patja manguaq anga aravac a tja sikac a se Paiwan zuku. ljakua tui nanguaq a kemuda itjen itua maparumarumalj a zidai katua ljiyavavavav a caquan nua kagakku, saka tjen a nakemamayan a palalaut a namenadjulu saka nama pasaqetj a tja kininemneman?
從前生活困苦,大家彼此扶持。家庭「斷炊」是常有的事,向鄰居「借糧」也不是丟臉或稀奇的事。見面的招呼語是「你吃飯了嗎?」這個意義是:「如果你還沒吃飯,我接待你,來我家吃。」排灣族古訓:「好處不要獨享,即使大家分得一點點也要共有。我們的長輩也會這樣教導我們。」
如今,漸漸的在富裕的生活中失落,那種生活隨著高收入、高學歷、新意識型態而消失。排灣族人的生活是大大的進步與改善,但我們要如何保有單純樸實的態度?