sa’aring rali’ nanu micuw, wal! wal yumunaw ka kakelan lu kinuxan na ci’uli’ la. lanlamu’ ka sinbale’ na ci’uli’ micuw. ana amol na babingun, sasalahgan, nani’un, tatupangan, ini’ su’iy matox na roṟi’ kora’ ka sinbale’ hani. ho’ ga, kora’ sinbale’ na ci’uli’ hani ga, humiri’ ci raxal nel ta’ kelan hani ruma’, yona ka “ raṟulu’ ”. nabkis rali’, ana’ yona inu’ kintuhya’ ka tu’uy hahalan naha’, ana mapanga’ ci aṟusuw na angaya’, maskakiy na papak naha’ tehuk moṟow.
papaskakiy na nabkis rali’, kinawit na hi’ naha’ ga, aṟat patehuk ka ule’ micuw. mumaṟah uṟi ga, aba’ naha’ ka patabul ci raxal papamuhen naha ci nani’un. mama’ rumanga’ ci wanux rarapa’, wanux tanah lu wanux kalux ka ci’uli’ la. moka wanux rarapa’ hiya’ ga rasun naha sunbaba’ tumabul mumaṟah, lu sisable’ naha ci kima’ humuluy ci kinloh pinmuhi’ naha. aṟat ga papangan ci kahuni’ papanaxu naha moṟow. “ kima’ ” kani ka giyona ṟaṟulu’ na ci’uli’ rali’.
sinbale’ na alting ka sun “ kima’ ” hani. asiluw ci unruṟux. kani kora’ ka parangelan mapanga’ ci anamol na ci’uli’ rali’. sasan maṟbuna’, maras ci wanux lu kima ka ci’uli’. puson kima’ ka aṟusuw na papangan, mama’ tupanga’ ci kima’ kora’ ka ulule’ lu nannabkis.
arat sun ramas ka tu’uy rali’ uri. ma’iṟi’ ci yuyuk lu mau’uṟati’. unolax hang ga, mascalak ci tahṟuti’ wahan. tin_git mukurakes, tin_git puhuraw ka tu’uy. ana masinhayuw inohan ka kima’, ana ini’ sababale’ tupanga’ kima’, kaca tikiy ka giyona ṟaṟulu’ na ci’uli’ rali’. abas pakalahbuw papahnguw ci papak papaskakiy inohan. ho’ ga, milang ka wanux hang ga, abs nak mahnguw tikiy cacka’ na tu’uy hang. ci’uli’ pahuluy ci wanux ga, as ka ba’ pastu’uy ci wanux uṟi. yaka ugil na wanux kora’ ka pahuluy ci kima’ hani. bukuy ni’ haṟi luṟi ga, kelan ka sun “ riyaka’ ” babinarun la. umabas manamis ka riyaka’ laha ci kima’ la. bale’ sa’ing la taturuy ni, lahbuw huluyu na wanux. ini’ pintana’ ci kima’ tupangan uṟi. minaring mapanga’ ci angaya’ ga, payux la insa’ ni.
kunloh ci tibula’, atiy, turakis, pagiy ka ci’uli’ ga sipanga’ na “ riyaka’ ” taxan moh tu’uy. ci’uli’ ungat la riyaka’ ga, umixul tikiy musa’ kuncik ci’ulen. taxan masise’ maskakiy tu’uy maras ci kinloh naha ka nannabkis alang. yona patas pinatas ramas caṟung taxan! yonani’ ka kinnuxan na nabkis rali’.
從前不管路途多麼遙遠,靠一雙腿到達目的地,若再加上揹負重物,也是這樣一步步走回家中。後來引進牛隻,利用牛隻拖著板車幫忙拖運,人也可以坐在拖板車上被牛拖著走,上坡時,牛也會有上氣不接下氣的時候,偶爾發發牛脾氣拗著不走,後來出現兩輪子鐵製的牛車,載貨量更大,牛隻拉起來輕鬆許多。每次看見老人家滿足的笑容、牛隻的輕盈腳步,就是最美的圖畫。
摩托車、搬運車,自用車的出現,牛、牛車、拖板車遺落在回憶裡。