titjen a sepaiwan, nu paquzip tua qemuziquzip, avan a paquzip ta gung, a sinan tjaljapazangalan tua sengsengan. a ljemita tua ’inaceme’eljan, tjara izua pinatjatju pinaquzip sa’amaya a gung. azua paquzip tua gung, na masan tjelulj a sasusuan. a sangasangasan, muri situvulj ta qaqumain, tusi tavaljan, a si’asanmusalj, uri si rakac tua giyusiya ’atua na sadjelung a nanemanga, qau tjasipiliq tu namairangez, satja pa’icaquani, tu tja se’auljan anga, a si’amasantjelulj, uri tja culjuyin tu ’anen, nu djemaljun tua sinu pazangal a palisian,a papuvaljau, a seman pacayan,a qepuan nua taqaljaqaljan, tjara cemulju ta gung tu si paseljava’e, a pa’an tua mare’a kaka, atua mare’a qaljaqalja a caucau.
a tja sipaquzipan tua gung, tja tjuruvu a pigadein, ita quma niyamadju a ’adjunangan, sa pa’iani a pizua, nu uri semancan anga, vai’en a ’emim sa ’acui a semaumaq tu sutuvulj ta quma a can, patjemaqacuvng a sengsengan, satjezen anga pacikel a pasagade. mave’elj a paquziqizip tu sirakarakc ta nanemanga, qau sisan “ pugungan ” a pa’aizua. azua “ pugungan ” aya itjen.
a tja ’audan, penalisi a paquzip ta gung, mavan nusi ’a penalisi a ’eman ta vutjulj na gung, tja pasususuan a ’emasi sicuayan. mangetjez anga “ sehollandu ”, na ’emacu a ’emasi “ huiliping ” tua gung, sa sivai’e a sema viri a qinaljan na paiwan, a ’ivalit ta venan, au papungadanan ta “ ljuang ”. sini paiyamav ta nu “senantau” a caucau a ’a’aiyan ta qemuziquzip. nu sepatj a ’ula sa patutuan uta, mavan a ljuang a siyaya, patje tucu iniyana ’aumalj.
qau a i navalj atua i ’acedas a sepaiwan, mangtjezanga sepairang i vuljavuljau, ana kemacu ta gung tu si kasengseng tua can, manu naruqizing sa maiqata aravac. au veneli anga sepaiwan sa paru sepairangen a paquzip ta gung tu si’a sengseng. manu maudalj maudalj, viililjanga meliyav anga gung i gade. a siqivuan na pairng “ gu ” aya, ljaua lemangda ta pairang nu temule’e ta “gu”, “gung”,“gung” ayaya sa’amaya,au pacualan anga na sepaiwan sa papungadani tu “ gung ”. a imaza a paiwan “gung” aya. mapuljat a patje tucu, azua liyav a gung nu paveli, liyav a tjan auta a ini paisu, iniya uri mauram anga.
養牛的目的有稻田踏地以利插秧、拉牛車或運重物以及宴客宰食用。養牛多以放牧,牛隻自然啃食原野草葉,再牽回田地工作,再放入原地山林放牧,少數家戶養牛採圈養式,供糧草啃食。
族人古時候把畜牛飼養視為不吉祥,直至北排灣部落以牛換巨鹿,從此北排灣族人依南島語的四隻脚哺乳動物「ljuang」稱之迄今。而南排灣及東排灣地區,則因水牛從事農田工作極為有用,族人就購買牛隻加以飼養,牛的稱法則有別於北排灣部落。