朗聲四起

nanu squ mrhuw raral, aring mhtuw kahul squ Pinsbkan mga, ini nha baqi mnahu’ puniq, si mgiway mamu’ squ bway qhuniq ru k’man. qsinuw uzi ga si nya pqtaqi maniq. qutux ryax, msbehuy qu kayal. ktan nha mga mtlom qu hlahuy lma. san nha mita babaw msbehuy, cingay balay qsinuw nyux mhuqil wal tqluxun na puniq ma. tlaman nha maniq mga blaq balay niqun ma. nanu yasa qu aring nya hga rasun nha ngasal qu qhuniq nyux msuling ru qyatan nha ru yasa qu ssuling nha qsinuw ma. babaw nya maki qutux ’tayal mnita squ trang mcyana puniq qasa mha “trang mcyana puniq qasa ga kahul kayal mwah mhutaw puniq qasa” muci mga, “qara na parung qu sgrgul na znwi’ behuy ru yasa si pgrgul kya nanak lru mshiluq n’aring nya ru si kita mcyana la” muci qu ke’ nha ma. nanu yasa qu baqun nha kya son nanu mutung la, cyugal tuqi nya qu aring mutung puniq.

te qutux nya hiya ga qhuniq ru qhuniq sgrgul nha, staq nha qutux qhuniq yan na tluling kinqthuy nya. ru sbnxun qu llyuw nya ru sbka’ ta qutux qhuniq inblequn ta tmaq, pzitan qutux bling tnaq shop na qhuniq tnaq qasa ru pzitan la. bsyaq hazi lga shiluq lru qzyun ta putung hru sqyu’ ta squ ruma’ lga mcyana la. qutux nya ga qyacing ru qyacing tungan nha, babaw nya yan misuw qani lga baliq ru tunux putung qu sputung nha.

從前的祖先不懂生火，只吃樹果、野草，生吃山肉。有天森林著火，發現被燒過的野獸肉很好吃，就將燃著火的木頭帶回家之後，就發現生火的方法。一種是木柴磨擦生火。另一種是鵝卵石與敲打、磨擦，現在則是用鐵和瑪瑙石。

先祖尊重火、養火。去山上會用煙灰覆蓋火苗再出門，出遠門會熄滅火，回來會到其他家取火種。要砍伐原始林或耕地會用火燒地；寒冷會用火取暖。老人說，爐灶的煙灰好比是生命的延續，不能忘記！