108 年全國語文競賽原住民族語朗讀【巒群布農語】 高中學生組 編號 4 號
Mapasiza

Ma-aq mita Bununtuza ispasisiza ka, sia samu ka kasoqbungun miliskin. Qabas tu sia ang madadengaz a, tangus ang madas i memadengaz mundiip masingav. Ma-aq is masingav a, ni-i tu tumangmang tupa, pakadaqvisun tupa, nait tupa-un tu, mun-iti dau saam haip tu mopin heza su-u ka susuaz a, al asa dau saam sevan mu-u ka. Ma-aq is mapa-antala in a, tinsu-u mapalanalumaq i babu mapatunqaal, ni-i ka uvavaz-az palhamu-un, sanasia amin issia madadengaz tu iniliskinan, lusqa in a binano-az a hadasun mudaan, min-uni ki pinilumaq.

Ma-aq tu haiphaip in ti ka, minvevi in a ispasisiza, katinitini in a uvavaz-az mapasaqaal, katinitini in amin patunaqtung i na iskusia kis mapa-is-av in, ma-aq a madadengaz a ni-i in niapniap, lusqa in taqu-an tu na laku-aq nenka mapasiza.

Ma-aq is madozung tu na mapasiza ka, asa tu tangus ang pataqu ki siduq tu ismama-aq. Ma-aq a siduq a, sia istama tu siduq a tabakun kilim, ma-aq is ni-i tu makua ka, siin istina tu siduq a tabakun kilim. Ma-aq is ni-i tu masamu ka, tudiip in maqtu pali-uni tu na piaq a ikma-e-un.

Qabas ang is mapasiza ka, asa dau tu mapataz i babu, sanasia issia binano-az madadengaz sintupa tu na sekasku-aq a babu ka na ispa-is-av, lusqa dau tas-a, na ispasiqtu ki katutuszang, sevan a petilain i masqa, sonhamu-an amin a metastulumaq tu bunun, masamu heza konga-an. Ma-aq is na mapasiqtu ka, tangus ang mapasipul tu kakopa ki, masamu kis heza ka konga-an masonhamu, na heza bunun a mataz. Masamu amin is heza ka minutda, alhamu-an dau ki qanitu kis mopa ta, paaq pu-un asa tu madozung a kinuzkuza-an. Ma-aq is mapa-is-av a, sohaan talti-un tu qani-an a pe-is-avan, sotudiip is ton-aminan in a davus, ni-i tu masaiv i sui, lusqa mapinahip i tastu-asang tu tes-aan.

Ma-aq a melantangus madadengaz is mapasiza ka, somataz mapakadedaz, mapakasalpu, ni-i tu mapalaktan, mopa taqu-an i madadengaz tu masamu mapalaktan i na ki’haz i tastulumaq, simaq ata ka asa ki’haz i tastulumaq, na hasulun i madadengaz mapinkaz-av nait tuqas-azun ta.

Minkadusa ka tastupadangi maqasmav kuzakuza kasui, ni-i tu pinmama-az i sui, palaslunun a sui, sepuk i uvavaz-az, madedaz i tamatina. Mintun is manahiav i ulumaqun, mindangaz kuzakuza, mapinahip inai ta is­aang, mapakadedaz a minmavala, manahip amin soqabasqabas.

108 年全國語文競賽原住民族語朗讀【巒群布農語】 高中學生組 編號 4 號
族人的婚姻

過去,布農族人的婚姻禁忌複雜。兒子長大,會請一位老人家一起到一戶人家提親,要拐彎抹角的說,記得你家好像有一隻小母雞長大,是否可以讓給我們扶養。就算他們不答應,也要當場把藏在外面的豬搬進屋煮,分給大家來吃當訂婚,兒子的成親由父母親做主,婚姻型態改變,小孩意識抬頭,也學其他民族由自由戀愛結婚。

傳統的婚姻是透過老人家去了解對方的父姓、母姓是什麼,沒有問題,才會進行訂親的程序,跟外族人通婚,就不在禁忌範圍。婚姻要照女方的要求殺豬,親人多就要大隻,親人少的就要小隻,每個親人都要分到肉,要先精算在場人數,要分的剛剛好,一定要小心,過程要和諧順利,不必送禮,只是一起慶祝,現在布農族人的婚宴,大家一起吃婚宴,就各自回家。

傳統的婚姻沒有離婚習俗,現在布農族人的後代子孫,有很多的人離婚,想起來真憂心!因此,我們布農族人應更重視族人的婚姻制度,重新思考改善的方法。

文章資訊
文章年度108
文章編號4
文章組別高中
文章語別巒群布農語
族語標題Mapasiza
漢語標題族人的婚姻
文章作者張玉發Manias Istasipal
漢語摘要