109 年全國語文競賽原住民族語朗讀【南勢阿美語】 國中學生組 編號 4 號
U paysin nu Pangcah

Adihay ku paysinay nu demak nu Pangcah i ayaw. Sa ku matu’asay, anu malingad a tahekal, anu miliyas ku labang, anu baesingan ku cimacima, caay ka kapay ku lemed, sidemak aca saan, sisa masatuku ku lingad apapitaelib tu raecusay a lemed.

Anu mitaelib ku nikabahel nu ayam i aayaw nu misu, a mimukmuk i semusemutan caay katahekal, caay kanca u raecusay a lemed saan. U pabana’ay anu tahekalay ku lalumaan araw a caay kananukas, saan a milalang tu tatahekalay.

Matiya mibuting, Miadup anu makamelaw tu misuayaway a mikuwamiay a ayam, kapah ku lemed anini a remiad. Raecus a misumad tu nipaenip nu ta’u, a pasapur tu umah nu tireng, u tadapaysin ku matiniyay a wayway.

Simakapatayay nu niyaru’, a pacena’ tu liyumah, a pacabay tu makapatayay, anu caay pasuelin caay kanca kabadi’ ku nipasapuran.

Anu matengil ku suni nu tuul “kuu” saan, u pabana’ay tu simapuyapuyay nu lalabu nu luma’, ira mapuyapuyay raecus a miripa’ tu panan, araw a caay katahekal ku wawa.

I ayaw nu nipisaluma’ a milabin i sasangaan tu luma’ ku silumaay, anu taletih tu nanum, ira nipatireng tu luma’ caay kanca kataelib nu lelesi’an. Anu taletih tu lamal, sidemak aca tu nulamal.

Anu kataletihan ku mapatayay a laluma’an, caay tu kakapah ku nika’urip i tiya. Anu mabana’ tu sapatenas tu mapatayay, patata han tu cacayay a tinglaway nu epah, icep atu bila’, pateli han tu cacay nu tabaku, i karimucu’ nu liklik, pabana’ tu balucu’ nu tireng atu pabana’aca tu ruma nu pa’uripanay, tu sakacaay tu piburibur, tu sapalemid tu patata’ay.

 

109 年全國語文競賽原住民族語朗讀【南勢阿美語】 國中學生組 編號 4 號
阿美族生活禁忌

以前阿美族人有很多事物被人視為禁忌。老人說,如果家人要出門或客人要離開時,有人打噴嚏是不好的徵兆,路上可能會有事發生,須暫緩一切動作。

若占卜鳥飛過你面前,穿入草叢裡再也沒有出現,表示不祥徵兆,這是提醒我們外出的家人,可能會一去無回,不能外出。打獵、捕魚如看到占卜鳥站在你面前,表示今天會豐收。

絕對不能移別人種的秧苗到自己的田裡,這是最大的禁忌。若部落有人去世,停下所有田裡的工作,到喪家陪伴數天,不然所種秧苗會全部枯萎。 

貓頭鷹在屋後有kuu的叫聲,表示家裡將有孕婦。懷孕的女人不能站門檻,不然孩子生不出來。蓋房子之前,屋主要先露宿建地,如果夢到水,房子蓋在這裡會有水災;如果夢到火,房子會有火災。

如果夢見死去的親人,夢令你不安,可以做簡單的儀式,準備一瓶酒、檳榔及荖葉、煙一根,放在走廊的角落,表示「這是我的心意,你已是另一個空間的人,希望別再來找我,保佑我一切平安。」

文章資訊
文章年度109
文章編號4
文章組別國中
文章語別南勢阿美語
族語標題U paysin nu Pangcah
漢語標題阿美族生活禁忌
文章作者張美妹
漢語摘要