109 年全國語文競賽原住民族語朗讀【南排灣語】 高中學生組 編號 4 號
temalidu a sinan senay nia vuvu

izua uri ku sitjaucikel a senay nia vuvu anga, nutja sisenay tjapadjalim itjen uta amumalj, inika tjen a masupisupil. macaqu a kisedjam tua nanguanguaq aquljav nua quljimamarav, “ nu i ljegeljegan sun, nasequljimamarav sun. ” nu ika kaqepuan maruquljimamarav a su kinanguanguaqan aya. kisun a kemeljang? aicua quljimamarav namasan sipakalevaleva sipapiayan tua vavayan! a uqaljaqaljay nu kiquljimamarav sipakaleva ta sudju, nu nagemaugau anga azua vavayan, sipagalju sapacaingan a piqapuli a pakialalang a kizenger! paru situcuan a sipacaicaing a lalang, temalidu apaqulid a sicuacuayan!

“ nudjemeli ti ljiadadan ti ljiakakain ayamen! ” nulemangdanga tua quililj a qayaqayam, namapuzangal uri secevung tua sudjusudju aya. “ kavalanga liapiap palaliqun tu punat! ” pukavala tu meqayaqayam a tjemkulj tua gadu sa kiqepu tua sudju siniaya. izua uta “ kavalanga liavangen patatizulj tu semekeljen! ” kavala a paljangpang sitjizutjizulj a umaq a maqiljainu, inika matjatjaulaula aljemitaqadav siniaya. “ tjamulamulang i surur marekutj aken a rarac ” aicua pausev a vavayan , ikaken a temuru a kisulid sini aya. kasicuayan, pakatuasenay a pakinemenem tua ika penaqetelengan a vavayan a uqaljay, mavanu tja sikeljangan tua namakuda apacengceng a kakudan a situluan kasicuayan. nu seman qimang ta sacemel, “ paljayljay qucengelan rudangasan kiku pinalaliljuk a ku paljayljay ”. qucengelan nu aya nadjemameq ta vavui, rudangasan nu aya nadjemameq ta sizi, qudjeljeman nu aya nadjemameq ta takec. rugusan nu aya nadjemameq ta venan. matazua pinakacadja a sikizengezenger tua inalapan kaqemaljup.

aicu a sinitjaucikel a marekasenay, tjara madjuludjulu satjekacaqu, ljakua sinivulungan a kakayan, maru azua qayaqayam (liapiap)aya; gadu(punat) aya; temkulj(palaliqun)aya, paljangpan(liavangen)aya.

tjalja mapaqenetjan , tjalja ljemakacan a senay a sicuayan! titjen a paiwan zuku, a kemasicuay maretimaljimalji masanlialiav a sisenayan. nuljemayuz, nucemangit, numasalut, numaljeveq, nu seman qimaqimang, nu pusausau, nu salialim katua nu masudjusudju, macaqu aravac a sicuayan, sisanparutavak, sisanvukay a puzangalan, a tjengelayan, a valivulan, a sinljavakan, apenuljat i vinarungan. aicua mareka senay nia vuvu anga, ulja tja sisenasenay a palalaut anga.

109 年全國語文競賽原住民族語朗讀【南排灣語】 高中學生組 編號 4 號
精彩的古謠

以前的古謠很精彩,是耆老們年輕時在唱的情歌,藏著人生的哲理,他們會借用吉丁蟲光彩耀目,來形容美麗的心儀的姑娘。「在眾人的地方你永遠像是吉丁蟲般的出色!」當時吉丁蟲是表達愛意的禮品!男士會將吉丁蟲送給心儀的女生,女生會放在斗笠亮相,當成飾品裝扮!

遇見會報喜的鳥是好預兆!「在路上遇到會笑的鳥,原來是會遇見你!」路上遇見鳥笑聲,期待能與人相見的心情表露無遺!

以前生活保守,男女的行為舉止不可以隨便。有首歌在隱喻男子臨危不亂、謹守分寸的意思。還有歌謠是用來誇耀及獵到的獵物!如:’ucengelan是隱喻長得黑黑的山豬、kavaluan是隱喻已長獠牙的山豬、’udjeljeman是隱喻滑順光澤的山羌、rudangasan是隱喻攀岩走壁的山羊、rugusan是隱喻頭上頂枝枒的鹿。

鳥、山、飛翔、烏龜、等的名稱都是古語,學會傳唱古謠和重新認識古語,會有不一樣的收穫!排灣族的歌謠種類很多,包括婚、喪、喜、慶、工作、離別、五年祭、打獵讚頌等,希望我們能一直傳承下去。 

文章資訊
文章年度109
文章編號4
文章組別高中
文章語別南排灣語
族語標題temalidu a sinan senay nia vuvu
漢語標題精彩的古謠
文章作者廖秋吉
漢語摘要作者謝秀珠
漢語摘要