109 年全國語文競賽原住民族語朗讀【萬大泰雅語】 高中學生組 編號 3 號
ṟahka’

maki’ ci ka uw na moow ik ka sun ahka’ hiya. pakatangi ci tanmoow pakahulhu ci hi’ lu sumecuw ci pakahiri’ ci pinmugan, gamil na nabkis rali’ ui’.

ana’ musa inu’, sipakegal ci tugal mintatana’ yaba’ na uruw ka sun ahka’ ta hani.ana nak masaigal minbah tehu’ ci ka inbahan na kakelan ga, as ki pasalun pacaruw ka ahka’, ingan ma’ui’yanak yunakani ka tanmoow.kani ka paluhing ci kinnanuxan na ita Itaal. cika rali’ ma ga, kelan ka mapapa’ul ci axal ka ci’uli’ ma ga, “ nel sani ka ahka’ na ka nabkis mu, hanak matox ga ” ma cumik ka caxa’ la ga, ungat ka ke’ ka cacaxa’ la ma, ini ahaw ka caxa’ la. kani ka as ba’iy lunuli’ ci kinnanuxan ta cuung ka ahka’ ta hani. macauw cubay ki ka pincauw naka’ nabkis naha la ga, ini samati’ musa umahaaw umul ka kinelan na ci’uli’ la ma.magagaux lu masasu’ ka ita Itaal hiya’, ini mahmut umul ci angaya na ci’uli’, ana’ axal na ci’uli, bisani’ kora’ kaca maka nabkis ali.

pinungan mu kunaal tutux humoak ci ahka’ ka nabkis ka yaya mu. “ cumingas ” sun ta ita.yaba’ caung na sa’ang ka sun”cuminas” hani kay. cel ki kutux ka mukrakis ma, maktugal ingkaalang musa maliku, ini parule’,  lu laxan naha, pabinahun naha moow ni yaba’ ni la ma, sunbili’ suniri’ ka yatas ni, maku akah kisli naka yaba’ ni ka mukrakis hani ma. ga, ananak sunno’ suniri’ naka yatas ni, ini cacpang kancik.ana nak matolax ka sasaing hani ga, tatu’ moh sumuy ka yutas ni ali’. ini nak sintariy naka yaba’ ni. nanu’ cubiy mpakhu’il ka yaba’ ni la ga, sipalawa ni kora’ ka ulule’ ni, matatama’ syaw na ahka’ kumaal ma”iya caung pagagali’ ka ule’ mamu ali la kay, talagay ka siniri’ ni itan, iya caung rungi’ ka sinbili’ m, masu’ kumaa la ga,  huakun ni ka utux pinkegal ahka’ na uruw ma, “ aat nak pakaramas kay ” ma, sunbili’ ci ke’ ka yaba’ naka’ mukrakis ma.,buse’ hai’ la, yenak hunco’ moh sae’ ci mukakis tanmoow hani ka mago’ nak yutas na mukrakis hani lui ma, matox ci kinamasan ka sun ina’ naka nabkis wal cumingas hini’ patahlun mi pusa’ ki ka ule’ ni kanel ma, ga, ini ka’ixul ka ke’ na nabkis hia, ini’kabuse’ pingagalan na ka sasa’ing hani ga, wal mahu’il ka kanel hani’, lunlung nak ka laha ga, kani ka sinbili’ na ke’ ni’ nabkis ta ong ma, ita’ nak ka ini agal ci ke’ ma.

109 年全國語文競賽原住民族語朗讀【萬大泰雅語】 高中學生組 編號 3 號
三角立灶

灶在泰雅族傳統住屋處於中心的位置,具有煮食、驅寒、防蛀的功能。灶,也代表祖先生根的地方。

灶是由三個石塊組成,用在烹煮食物,去任何地方再蓋房子,會先立灶,意謂著灶延續我們的生活,讓後代子孫不會忘記。若是與人有土地爭議就會說:「你沒有根的所在地嗎?」,另一方則會說:「我祖先的灶就在那邊,你可以去看!」。由此可知,灶可以證明我們最早居住跟生活的地方。所以灶在泰雅族語裡有深奧的意義。

也曾聽母親說過,外公為了拔灶立約的真實事件。據說,有一位少女,嫁去夫家三年沒懷孕,被夫家退還回娘家,但娘家父親雖受盡污辱卻不動聲色也不反擊,只是默默的承受。直到父親快要離世前,喚了家中的孩子到三角灶前,拔出三角灶其中一角,並要孩子們記住絕對不可跟那家人有盟約的遺願。父親留下因屈辱所立的約要孩子們謹記。但不幸卻發生在第三代人身上,因為下一代人沒有謹記老父親的遺願,讓憾事發生在一對新人身上,天人永隔。

文章資訊
文章年度109
文章編號3
文章組別高中
文章語別萬大泰雅語
族語標題ṟahka’
漢語標題三角立灶
文章作者陳靜佩
漢語摘要