108 年全國語文競賽原住民族語朗讀【東排灣語】 高中學生組 編號 1 號
penalisi

azua sinan “ palisi ” maqati a qemadjay sa tulu tua sikakudan nua caucau, ljaki avan tucu anga kacauan, na liyaw aravac sinan “ palisi. ” a sinan “ palisi ” na masan pasusuan a kakudan nua taqaljaqaljan, izua za sinan papasusuan nua mapuljat itua tja sikudan a ljemita qadaw, izua uta kinitju san “ palisi ” nua ta qinaljanaljanan. a sinan “ palisi ”, pasusun angata kipaqulid nua taqinaljanaljanan, tu si kiljivakan nua cemas. nu izua caucau a inika pasusu tua sinan “ palisi ”, uri secevung tua seljekuyan a sekapalakan a macidilj, a sikataqaljan sepacapilj uta tua nakuyakuya pacugan.

masan lialiaw a palisian nua sepaiwan, nu sinan kudral a paliian meracuk a tja sipasusuan ta sinan “ palisi ”, meracuk nu avan a siqaljupan kata sikiquluan.. a palisian ika maqati a dremadrua tua vavayan, matu na semapaqeteleng tua sauqaljayan nua uqaljaqaljay, tjakuya tuna kidjaulj tua cemas kata sevalitan a vavak. maru itua palisilisi tua sitjugutan, ana kiqaqepuan nu palisilisi a vavayavayan ika maqati a keman tua utjulj, ika maqati a venaqesing, ika maqati a qemetjutj.

nu kalja palisian, kaljatugutan kata kaljakiniquman, ika mare kivala katua malji a qinaljn a caucau, ika sema tua quma nua zuma. ita kaljapalisian, qemaljupan kata sikiquluan a qadaw, ika maqati a lmima tua lekelek. nu izua seman pacayan i qinaljan, ika maqati a karakuda taqialjanan a caucau.

semekez a ita qdaw a pidaqadaw.

nuri semagadu a qemaljup, nu izua venaqesing i djalan, kicepeliu sa cikel, nuaya patidet tu padaqadavan sana vaik a qemaljup. a uqaljaqaljay na sepaiwan inika semankaliljaw, paquzip tua qemuziquzip, parimasudj kata venavayavayanan.

masan liaw ana “ penalisi ” tua venauwa, maru na madjaq kata na pualjak a vavayan, kata na kilalaing tua na pualjak a caucau ika maqati a venauwa. nu kaljavauan ika maqati a pakaizua tua qaljeceqec a kakanen kata pangudralj, lataq a kudamunu.

ljakua tucu anqa  tjuruvu uta anga na masalu tua Kirisetukiu , vaivaik anga tu marevur a kakudan nua seppaiwan.

108 年全國語文競賽原住民族語朗讀【東排灣語】 高中學生組 編號 1 號
禁忌

禁忌能夠約束並教育人的行為,即使在現代社會,也有很多禁忌。禁忌是社會規範,有一般共同遵行的日常生活禁忌,也有各部落特殊的禁忌。禁忌,各部落都要徹底遵守,以確保神明對部落的護祐。如果有人犯禁忌,會招來個人的災害,或族人同遭殃。

排灣族祭祀甚多,重大的祭儀尤須徹底遵行禁忌。祭祀、播種或收穫期間不和社外人來往,不進入他人耕地。祭祀狩獵或出草期間禁止觸摸麻繩。村裡有喪事,全村的人不能從事生產勞動,要休息一天或幾天。

釀酒的禁忌也不少,如:釀酒期間家中不能置放酸的食物如鳳梨、楊桃等。孕婦的禁忌更多。

排灣族原始宗教漸漸式微。 

文章資訊
文章年度108
文章編號1
文章組別高中
文章語別東排灣語
族語標題penalisi
漢語標題禁忌
文章作者高光良
漢語摘要